İNKA RUHU UYANIYOR

"...özgürlüğümüz direnişimizdir!"

Toros daglarinin yoruk kizi ve sahin kusu olarak Peru & Bolivya'nin And daglarinda kanatlandim..her iki dagin Şaman simgelerinin iz'lerini surdum!

'And' daglarinin efsane 'concorde' kusunu, dogu masallarinin efsane 'Zumrut Anka' kusuyla tanistirdim..O guzel kuslar, mezopotamyadan mezoamerikaya uctular..

Peru’da İnka uygarlığının izlerini sürerek tirmandim Macchu Picchu’ya…

'4' gun boyunca bulut ormanlarinin icinden tirmanarak Machu Picchu'ya, kayip inka sehrine vardim.

Mavi gozlu bir lama 3400 metre de gunes tapinaginda karsiladi beni gundogarken.

Efsane Titicaca golunden otobusumuzle bir sal'a binerek Bolivya'ya gectigimde, Illimani Dagi, en gorkemli zirvesini bulutlardan siyirmis beni selamliyordu adeta...

Peru dan sonraki durağım “Özgürlüğümüz Direnişimizdir” diyen Simon Bolivar’ın ismini taşiyan Bolivya'ydi…

Bizim Toroslar gibi görkemli And dağlarının eteklerinde dünyanın en yüksek başkenti La Paz, Sucre ve Potosi de (6200m) Ayamara & Quechua yerlilerini belgelemekti amacım.

Bolivya'nın 9.2 milyonluk nüfusunun yüzde 70'i yoksulluk sınırının altında yaşiyor. Nüfusun yine yaklaşik yüzde 70'ini, 24 farkli etnik gruptan, yerli halk oluşturuyor.

Ve Cerro Rico, Insan yiyen dagin icine girdim, POTOSI de!

La Paz'dan Arjantin'e demiryolu iscilerini tasiyan bir trenle vardim Potosi'ye...

Lama tuyunden battaniyelerimiz ve bize cok benzeyen o guzel insanlarin coskulu muhabbeti icimi isitti 4000 metrede, her ne kadar ispanyolca anlamasam da!

Sömürge dönemlerinde, iki yüzyıldan fazla süre, Potosi'nin gümüşü Avrupa'nın kapitalist gelişmesinin birincil gıdasıydı. Cervantes'in 'Don Kisot' da adi gecen “Potosi değerinde” sözü, bir şeyin paha biçilmezliğini ifade ederdi.

On altıncı yüzyılın ortalarına doğru, gümüş fışkırtan dağın eteklerinde gelişen Potosi, dünyanın en kalabalik, en pahalı ve populer kentiydi. Cerro Rico adı verilen bu dağ, yerlileri yutardı. “Yollar insan doldu” diye yazıyordu Potosili zengin bir madenci: Bütün yerleşimler erkeksiz kaldı, dört bir yandan kafileler madenlerin ağzına doğru mahkumlar gibi ilerledi. Dışarıda dondurucu soğuk vardı. İçerde ise cehennem sicagi. Gumus madenlerinde din somurusuyle kandirilarak calistirilan, her on inkali madenciden sadece üçü sağ kaldı. Ama madenlerin bu gercek inkali sahipleri; Hollanda, Alman ve Cenova bankerlerinin, İspanya tahtının finansörlerinin servetlerini yarattılar. Avrupa'yı bugünkü haline dönüştüren sermaye birikimini mümkün kılanlar, işte bu yerlilerdi.

Bütün bunlardan Bolivya'ya ne kaldı peki? Oyulmuş bir dağ, El Tio'ya kandirilarak, çalistirilarak katledilmis 8 milyon inkali ve hayaletlerin mesken tuttuğu birkaç saray.

Eduardo Galeano & babamin toros oykulerinin izinde, yasayan INKA pagan kulturunu & Potosi deki madencileri kareledim...

Akdenizli gocerler ve gok-cadirlilarin selamini yuregimde goturdum Potosi'ye...

Sili sinirindaki Uyuni de tuz'dan yapilmis bir pansiyon da bir tuz yatakta yattim, tuz'dan masada yedim.

Hersey beyaz bir dus gibiydi!

BOLIVYA da neler oluyor?

Bagimsizligini kazandigi 1825 den bu yana 193 darbeye sahne olmus Bolivya topraklari!

Su, toprak, saglik hizmetleri, madenler ve tum zengin dogal kaynaklarini birer birer kamusallastiriyor Morales! Gucunu icinden geldigi halkindan alarak...

1825den bu yana ilk defa ABD nin arka bahcesi latin amerika da devrimci ve halkin icinden Evo Morales, yuzde 80e varan halkin destegiyle son 3 yildir tum verdigi sozleri tutarak amerikaya meydan okuyor. Bolivyanin dogu kismindaki azinlik beyazlarin malum sebeplerle federasyona gitme ve ulkeyi ic savasa suruklemesine karsi mucadele verdigi bu gunlerde sokak protestolari artti.

Sadece 20 beyaz toprak sahibi, zengin ailenin cikari icin, agustos da halkinin cogulcu destegini alarak referandumu kazanan halk lideri Morales'i, sivil darbeyle devirmeye calisan Amerikan emperyalizmi, arka bahcesinde, Venezuela'dan sonra, belki de tarihinin en buyuk yenilgisine ugruyor...   

evo Morales

Morales: Yerli, Çitçi, Devrimci, Sosyalist

46 yaşındaki yeni başkan Evo Morales Bolivyanın en büyük etnik topluluğu Aymaralardan geliyor. Koka üreticilerinin lideri Morales, politik mücadelesine başladığından bu yana sefalet içinde yaşayan ve horlanan yerli çoğunluğun mücadelesinin sözcüsü oldu...

Latin Amerika'nın yerli halkları Evo Morales'in Bolivya Cumhurbaşkanlığı seçimini kazanmasını bütün ezilen ve horlanan halklar için bir "umut ışığı" olarak selamlıyor.

Guatemalalı Nobel Barış Ödülü sahibi Rigoberto Menchú Morales'in bütün yerli halklar için "taze bir rüzgar" estirdiğini söylüyor.

Bolivyada UlusallastIrma Süreci ve Etkileri...

Öyle görünüyor ki, Morales ve önderlik ettiği hareket, hedefini, Bolivya ulusunun yeniden inşa edilmesi olarak tayin etti. Bolivya Projesi bölge için etkin bîr model oluşturuyor. Başarı, gelecekte bölgedeki başka entegrasyonların da göstergesi olabilir.

Güney Amerika'nın en büyük ikinci gaz rezervlerine sahip olmasına karşin, Bolivya bölgedeki en yoksul ülke. Bu yoksulluğun üstesinden gelmeye çalisan Bolivya'da doğalgaz kaynaklarını ulusallaştırma süreci başladı. Doğal olarak bu süreç, bölgede bulunan bazı ülkeleri de etkiliyor.

Bolivya Cumhurbaşkanı Evo Morales, l Mayıs 2006'da, "doğal kaynakların ulus ötesi petrol şirketleri tarafından yağmalanmasının" sona erdiğini ilan ederek, ülkenin gaz kaynaklarını kamulaştırıldığını açıkladı. Gaz sahalarında "Kamulaştırıldı: Bolivyalıların Mülkiyeti" yazılı pankartlar yükselirken, Morales, "O gün geldi, beklenen gün, Bolivya'nın doğal kaynaklarımızın mutlak kontrolünü geri aldığı o tarihi gün!" diye konuştu.

Sadece 20 beyaz toprak sahibi, zengin ailenin cikari icin, agustos da halkinin cogulcu destegini alarak referandumu kazanan halk lideri Morales'i, sivil darbeyle devirmeye calisan Amerikan emperyalizmi, arka bahcesinde, Venezuela'dan sonra, belki de tarihinin en buyuk yenilgisine ugruyor...   

Yuzyil basindan beri arka bahcesi gordugu Latin Amerika da yaptigi 50nin uzerindeki operasyonla kanayan yaralarini desmis Amerika! Kurtarmak, ozgurlestirmek, demokratiklestirmek adina acilan savas!

Bolivya'nın ilk yerli devlet başkanı Evo Morales'in yeni anayasa taslağı, ülkedeki bazı eyaletlerde aylardır protesto ediliyordu. Bolivya'da Santa Cruz, Tarica, Beni ve Pando eyaletleri, Morales'in hükümetini reddedip düzenledikleri referandumlarla özerklik ilan etmişti.

Morales'in anayasa taslağı, nüfusun yüzde 60'ın oluşturan yerli gruplara yeni ve önemli güçler getiriyor. Morales karşitı muhafazakarların kalesi durumundaki Santa Cruz, özerklik kazanarak, bölgenin serbestçe işleyen kapitalizmini, Morales'in "yerlilerin değerleriyle harmanlanmış komünal devlet" hedefinden korumak istiyor.

Ülkenin 9,5 milyon civarındaki nüfusunun dörtte birinin yaşadığı Santa Cruz'da halk, büyük arazi sahibi olmaya kısıtlama getirilmesini öneren anayasa taslağını tehdit olarak görüyor.

Amerikalı Büyükelçi Philip Goldberg, yürüttüğü diplomasi nedeniyle Bolivyalı yetkililerce defalarca eleştirilmişti. Goldberg'in muhalefeti desteklediğini ileri süren Bolivya hükümeti, Amerikan Uluslararası Kalkınma Ajansı'nı (USAID) da muhalefete yardım etmekle suçlamıştı.

Bolivya hükümeti, Goldberg'in Morales'e karşi en büyük muhalefeti gösteren Santa Cruz eyaletinin valisi Ruben Costas ile yakın zaman önce görüşmesinden de büyük rahatsızlık duyduğunu belirtmişti.

ABD'yi, Bolivya'daki hükümet karşitı gösterileri teşvik etmekle suçlayan Evo Morales, dün, ülkedeki muhalefete destek verdiği gerekçesiyle Goldberg'i "istenmeyen kişi" ilan etmiş, "ülkede ayrımcılığa ve bölünmeye yardım etmekle" suçlamıştı.

Petrol ve doğal gaz zengini, daha çok Avrupa kökenlilerin yaşadığı doğu eyaletler, cumhurbaşkanına karşi çikiyor ve daha fazla özerklik talep ediyor.

"Birlik ve toplumsal eşitlik için mücadele eden Bolivya halkını selamlıyorum" diyen Morales, "ayrıcalıklı gruplar" dediği doğudaki Pando, Beni, Santa Cruz ve Tarija eyaletlerinin yöneticilerini eleştiriyordu

BM Raportörü: Bolivya Yerlileri Haklı

İstikrarsızlığın kökenleri neoliberal politikalarda, haklarına saygı duyulmasını isteyen yerli hareketinde değil. Hidrokarbon kaynaklarının ulusallaştırılması talebi meşru; çünkü şimdiye kadar zenginlikten hiç pay almadılar.

Birleşmiş Milletler (BM) özel raportörü Roberto Stavenhagen, Bolivya'daki mevcut siyasi krizin, ülkenin yerli halklarının kıyıya itilmişliğinin sonucu olduğunu, yerlilerin ülkenin doğal kaynaklarının ulusallaştırılması ve devletin ülkenin çok kültürlü doğasını tanıyacak şekilde değiştirilmesi taleplerininse haklı olduğunu söyledi.