Vanishing Gypsy (Çingene, Roman in Turkish) Neighborhoods of ISTANBUL

• Sulukule

• Gaziosmanpaşa

• Balat, Ayvansaray

• Edirne

• Ahırkapı

• Kuştepe

• Çürüklük, Şişhane

• Tarlabaşı

to be updated soon...

About the Images

"Yol yorgunudur Çingeneler, yerleşikliğin imkânsız olduğunu bilir, yerleşik hayatı kekeleyerek yaşarlar."  Ayşegül Devecioğlu

" ...ağaçların toplantı yaptığı kasvetli kırda kocaman bir gökkuşağı belirdi. Öylesine güzeldi ki onu ancak yalan yaratabilirdi. İsmi ve yüzü olanlar adsız ve yüzsüz olana dönüştüğünde cesetlerin ardında, yakılmış yıkılmış evlerin, ölü çocukların, boğazlanmış hayvanların ardında yalnızca dokunsan kırılacak bu yalan kalırdı. Yaşanmış iyi şeylere, başka türlü de yaşanmış olduğuna, başka türlü de yaşanabilecek olduğuna dair... Öylesine arsız bir yalandı bu. Yüzü bile kızarmayan bir yalan... Zayıf bacaklarının üstünde titreyerek duruyor, narin kanatlarını gizliyor, kuvvetli bir esintide uçup gitmemek için direniyordu. Öylesine hazin bir yalandı bu.

 Güzleri gün akşama döndüğünde Balkan göğü kana boyanıyor, bulutların etekleri tutuşuyor ve göğü saran yangın kapı önlerinde süpürge bağlayan kadınların yüzüne kızıl gölgeler halinde düşüyor. Keman, darbuka, gırnata sesleri, kapatıldıkları yerden kaçmış çocuklar gibi ansızın ortaya çıkıveriyor. İncecik duman, yanık tahta kokusu teneke damlı evleri kucaklıyor, Roman gaydası başladığında yaşlılar unutulmuş töreleri yansılarcasına ateşin başına çömeliyor.
       Çingene, böyle anlarda bütün dünyayı içinde –tam şuracığında– hissediyor. Tahta arabaların üstündeki rengârenk boyaların anlattığı masallar, hep esrarlı işlerin çevrildiği kabak tarlası, evlerin önünde tetik duran siyahlı beyazlı köpekler, çocukları sebepsizce kovalayan kazlar, tanıdığı, tanımadığı insanların sesleri; sanki bir bohçaya sığıverip içine saklanıyor.
       Baharda, yoncalarla ebegümeçlerinin arasına gizlenmiş körpe kuzukulaklarını ararken de oluyor bu. İsmini bilmediği mor çiçekler, kadınların gözlerini parlatan otlar ve kedidilleri hışırdadığında...
       Karaağaçların gölgesindeki nehrin kenarına oturuyor, görmüş geçirmiş gümüş suyu avuçlarına alıyor; zaman damla damla akıyor ellerinden... Hiçbir yerde birikmeden, bir tenekecikte bile toplanamadan akıyor...
       Bu duygunun ne kadar olağandışı olduğunu bildiği için ürküyor. Oysa kocakarının dediği gibi; insanlar için ne daha fazlası var, ne de daha ötesi; ölenlerin bedenlerinde yeniden dirildiği eski Çingenelerin soyu tükendiğinden beri, bir kuru dünyadan başka bir şey yok...

...Herkesin Çingeneler hakkında bir kanaati, o kanaati doğuran bir Çingene efsanesi mutlaka vardır. 'Hoşgörü'sü olanlar için çalan, söyleyen, göbek atan, çiçek satan, tutkulu, yoksul ama neşeli bir topluluktur Çingeneler; artık 'Roman' denir adlarına. Daha dışlayıcı bakışlarda falcılık, bohçacılık, boyacılık, arabacılık, lağımcılık, çöpçülük, kalaycılık gibi marjinal işlerle uğraşan tekinsiz insanlardır. Irksal söylem 'mezheb-i meşrebi şüpheli' saydığı bu insanları yalancılıkla, mundarlıkla, hırsızlık ve ahlaksızlıkla damgalayacaktır. Devletse 'esmer vatandaş' deyip farklılıklarının altını ten renkleriyle çizmiş, bir zamanlar yasal düzenlemelerle, şimdilerde yerleşik teammüller gereği, koruyu kanatlarının gölgesinden mahrum etmiştir.

Forced from their homes

Amid a building boom in Istanbul, the gypsies of Sulukule are pushed out of their shantytowns.

They lived for almost 1,000 years around the remains of Istanbul's Byzantine walls. But when they were forced to leave, the gypsies of Sulukule only found out about their eviction from the journalists flocking to their shantytowns to cover the story.

"We heard from the media that the neighborhood would be destroyed to make way for luxury residential developments," Mehmet Asim Hallaq, 55, a spokesman for the ongoing campaign opposing the removal, told me in the summer of 2007. "This is a kind of aesthetic assimilation they're trying to impose on us."

It is all part of what locals call the "Dubaification of Istanbul." Kemal Ataturk’s secular Turkish republic has strived to put water between its Ottoman Empire precursor and the European vision it harbors of itself. With Turkey’s beaches beating Spain to second place as the holiday choice of Britons for the first time last summer, a real estate boom has swept across the country.

Istanbul's gypsies say they have inhabited Sulukule ever since the 11th century, when their Roma ancestors arrived in Constantinople, the capital of Byzantium.

Their presence is recorded in sources that describe how they lived in black tents, practicing fortune telling, playing music and dancing at the city's feasts. When Istanbul fell to the Ottoman conquerors in 1453, it was the Sulukule Gate that was first breached, while many of the Ottoman cannons and other artillery were forged by the contingents of Roma metal workers and smiths that were part of the Ottoman army.

Istanbul is in the throes of massive redevelopment, as Turkey's Prime Minister Tayyip Erdogan, a former mayor of the city, seeks to transform it into a regional tourist and financial hub.

Massive commercial projects are springing up along Istanbul's coastline, with luxury residential apartments, a cruise docking area and an "Ottoman-style market" being constructed in one port area. In the financial district of Levent, United Arab Emirates construction companies are throwing up skyscrapers such as a controversial project called "Dubai Towers — Istanbul."

Sulukule’s moneyless gypsies are the big losers. They sit in the smoky cafes of the out-of-town development where they have been relocated and fret about trading their cosy niche by the city walls for the wide open fields of Thrace and an uncertain future.

By Iason Athanasiadis - Special to GlobalPost